De molen hoort bij Nederland. Het is net als tulpen en klompen is het een nationaal symbool. Die windmolens waren al onmisbaar bij de strijd tegen het water in de polders en bij het malen van koren. Het beeld van de ouderwetse molen in het landschap wordt de laatste jaren steeds meer vervangen door een ander soort molen, de hightech windturbines, bedoeld om ons van stroom te voorzien.
De geschiedenis van de Hollandse molen
In Nederland verschenen de eerste windmolens al rond het einde van de 12e eeuw, vooral in de kustgebieden langs de Noordzee. Deze eerste molens waren vooral bedoeld om graan tot meel te malen. Vanaf de middeleeuwen nam het aantal molens snel toe. Wind was er tenslotte genoeg. De windmolens werden niet alleen gebruikt om graan te malen, maar ook om water op te pompen voor landbouw en industrie.
Van wind naar stroom
Door de komst van elektriciteit, aan het eind van de 19e eeuw, werd naar manieren gezocht om windenergie om te zetten in stroom. Dit was technisch lastig en lange tijd kon windenergie niet concurreren met energie opgewekt door fossiele brandstoffen. Toch bleven kleinere bedrijven in Europa doorgaan met het ontwikkelen van efficiëntere windturbines.
Van molen naar moderne windturbine
Traditionele windmolens en windturbines verschillen nogal van uiterlijk, maar het principe blijft hetzelfde. De wind zet de wieken in beweging. Oude molens hadden houten tandwielen en assen gebruikten om maalstenen of vijzels aan te drijven, en moderne turbines zetten de beweging via een generator direct om in elektriciteit.
Windenergie in deze tijd
Nu staan langs snelwegen, op zee en in open landschappen de moderne windmolens. Voor veel mensen zijn ze hét symbool van duurzame energie. Anderen zien ze vooral als landschaps- en horizonvervuiling. Wat je er ook van vindt, de opmars van windmolens lijkt niet te stoppen.
Achter het beeld van rustig draaiende wieken gaat een wereld van slimme techniek, veiligheid en precisie schuil. Want een windmolen is veel meer dan wieken en een mast. Het is een complex systeem dat onder alle weersomstandigheden betrouwbaar moet werken.
Hoe werkt een windmolen eigenlijk?
Een windmolen zet wind om in elektriciteit. De draaiende wieken brengen een as in beweging, die via een generator stroom opwekt. Dat klinkt simpel maar windmolens moeten wel bestand zijn tegen harde win, storm en temperatuurverschillen.
Veilig stoppen is net zo belangrijk als draaien
Het is belangrijk dat een windmolen ook afgeremd of stilgezet kan worden, bijvoorbeeld bij storm, onderhoud of een technische controle. Dat gebeurt met speciale remsystemen die ontworpen zijn om enorme krachten veilig op te vangen. Hiermee houden speciale bedrijven zoals Hübner zich bezig.
Zij werken daarvoor onder andere met het internationale merk Dellner Bubenzer samen, dat hoogwaardige rem- en veiligheidssystemen ontwikkelt voor onder meer windmolens. Deze systemen zorgen ervoor dat windturbines kunnen afremmen zodat monteurs veilig onderhoud kunnen uitvoeren en de windmolen beschermd wordt tegen overbelasting.
Bij windmolens komt meer kijken dan je denkt
Je ziet alleen de windmolen, maar achter elke draaiende windmolen is een keten van bedrijven nodig die ervoor zorgen dat alles blijft werken, zelfs bij extreme weersomstandigheden.