Ja, dat kan heel normaal zijn naarmate je ouder wordt. Vooral het even niet kunnen vinden van een woord of naam komt veel voor. Je weet bijvoorbeeld precies wie iemand is, je ziet voor je hoe iemand eruit ziet, waar je die persoon van kent en misschien zelfs welke klank de naam heeft, maar je kan niet op de naam komen, of pas later. Dat wordt ook wel een woordvindingsprobleem genoemd. Thuisarts noemt dit expliciet als een ouderdomsverschijnsel dat bij normaal ouder worden hoort.
Het ‘ophaalsysteem’ van de hersenen werkt trager
De informatie zit nog wel in het geheugen, maar het ‘ophaalsysteem’ van de hersenen werkt door de jaren heen gewoon iets trager.
Hoe komt dat?
- Tragere informatieverwerking: De hersenen verwerken data minder snel.
- Puntje-van-de-tong-fenomeen: Je weet precies wat je wilt zeggen, maar het woord blijft even hangen.
- Minder verbindingen: De bloedtoevoer en communicatie tussen hersencellen nemen licht af.
Wanneer is het waarschijnlijk normale vergeetachtigheid?
Als de weet wat je wilt zeggen, de betekenis van een woord wel weet, maar even niet op het juiste woord kan komen, dan lijkt dat normale vergeetachtigheid.
En bijvoorbeeld ook als je:
- niet op een naam kunt komen, maar hem later wel weet;
- een woord kwijt bent, maar het uiteindelijk weer te binnen schiet;
- af en toe vergeet waarom je naar de keuken of naar boven liep;
- een afspraak of boodschap vergeet, maar het je later weer herinnert;
- als je wat meer tijd nodig hebt om informatie uit je geheugen op te halen.
Belangrijk is hoe groot de impact op je dagelijkse leven is
Het grote verschil tussen een normaal ouderdomsverschijnsel en een beginnende cognitieve stoornis zit in de impact op het dagelijks leven en het soort fouten dat je maakt.
- Het is normaal als je de naam van een buurman vergeet, maar die schiet je later weer te binnen.
- Het is zorgelijk als je de buurman helemaal niet meer herkent, of als je de weg kwijtraakt in je eigen buurt.
- Het is normaal als je even moet zoeken naar het woord ‘afstandsbediening’ en je omschrijft het als ‘dat ding voor de tv’.
- Het is zorgelijk als je de verkeerde woorden gebruikt (zoals ‘hond’ in plaats van ‘stoel’) zonder dat je het zelf doorhebt.
Wanneer is het verstandig om het te laten onderzoeken?
Het is verstandig om met de huisarts te praten als je merkt dat je geheugen duidelijk achteruit gaat of je dagelijks functioneren beïnvloedt. Bijvoorbeeld wanneer je:
- mensen om je heen opmerken dat je steeds dezelfde vragen stelt
- gesprekken moeilijker kunt volgen of voeren
- bekende apparaten niet kan gebruiken of dagelijkse handelingen niet meer goed uitvoeren
- moeite krijgt met koken, boodschappen doen of geldzaken regelen
- verdwaalt op plaatsen die je eigenlijk goed kent
- namen en woorden niet alleen tijdelijk kwijt bent, maar steeds vaker helemaal niet meer kunt terughalen
- zelf merkt dat je geheugen duidelijk sneller achteruitgaat
- als je je zorgen maakt
Dat zijn dus andere signalen dan af en toe een naam of woord vergeten. Realiseer je dat stress, slecht slapen, somberheid, bepaalde medicijnen en alcohol geheugen- en concentratieproblemen kunnen versterken.
bronnen: thuisarts, Alzheimer-nederland
Lees ook: